Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi 1 Temmuz itibarıyla Yalova'da başladı. Vatandaşlar, DOA logolu plastik, cam ve alüminyum ambalajları iade ederek adet başına 1 TL'yi mobil uygulama üzerinden dijital cüzdanlarına alabilecek.
Çevreyi korumayı ve geri dönüşümü artırmayı amaçlayan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi, 1 Temmuz itibarıyla Yalova'da da uygulamaya alındı. Yeni sistemle birlikte vatandaşlar, üzerinde DOA logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade makinelerine teslim ederek her uygun ambalaj için 1 TL depozito bedeli alabilecek.
Yalova merkez ve ilçelerinde kurulan depozito iade makineleri vatandaşların kullanımına açıldı. İade edilen ambalajların karşılığı, DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdana aktarılacak. Böylece hem geri dönüşüm teşvik edilecek hem de atık ambalajların ekonomiye yeniden kazandırılması sağlanacak.
YALOVA'DAKİ DOA İADE NOKTALARI
Yalova Merkez
Migros Gazi Paşa Caddesi (Bahçelievler Mahallesi)
A101 Safranyolu
BİM İstanbul Caddesi
A101 Sırrı Acar Caddesi
Altınova
BİM Kaytazdere
Çiftlikköy
BİM Çiftlikköy
Migros Vadişehir
Koru
Migros Jet Koru
Çınarcık
BİM Çınarcık
Termal
BİM Termal
Armutlu
BİM Armutlu
Migros Armutlu
A101 Armutlu Merkez
GÜNDE EN FAZLA 200 AMBALAJ
DOA sisteminde bir kişi, günde en fazla 200 adet depozitolu ambalajı iade edebiliyor. Bu da günlük en fazla 200 TL depozito bedeli anlamına geliyor. İade tutarı, vatandaşın DOA uygulamasındaki dijital cüzdanına anında yükleniyor.
HANGİ ŞİŞELER KABUL EDİLİYOR?
DOA makineleri yalnızca üzerinde DOA logosu bulunan içecek ambalajlarını kabul ediyor. Sistemde; Plastik (PET) şişeler, Cam içecek şişeleri, Alüminyum içecek kutuları geri dönüşüme alınabiliyor.
İade edilecek ambalajların 100 mililitreden 3 litreye kadar hacme sahip olması, barkodunun okunabilir durumda bulunması ve boş olması gerekiyor.
Cam maden suyu şişeleri, cam gazoz şişeleri, su şişeleri, meşrubat şişeleri ve alüminyum içecek kutuları sisteme kabul edilirken; reçel kavanozları, salça kavanozları, süt ve yoğurt ambalajları ile deterjan ve şampuan şişeleri depozito kapsamına girmiyor.
NASIL KULLANILACAK?
Vatandaşların öncelikle DOA mobil uygulamasına üye olması gerekiyor. Daha sonra uygulamadan oluşturulan QR kod, depozito iade makinesine okutuluyor. Makineye bırakılan uygun ambalajlar tek tek sisteme kabul ediliyor ve her biri için 1 TL dijital cüzdana yükleniyor.
Yetkililer, uygulamanın çevre kirliliğini azaltması, geri dönüşüm oranlarını artırması ve doğal kaynakların korunmasına önemli katkı sağlamasının beklendiğini belirtiyor. Yalovalılar ise artık çöpe attıkları birçok içecek ambalajını geri dönüşüme kazandırırken aynı zamanda ek gelir elde etme imkânına kavuşmuş olacak.
DOA'nın resmi kurallarına göre:
✅ Şişe boş olmalı.
✅ Üzerinde DOA logosu ve etiketi/barkodu bulunmalı.
✅ Deforme olmamış, yani ezilmemiş ve bütünlüğü bozulmamış olmalı.
Makine, barkodu ve şişenin şeklini algılayarak doğrulama yaptığı için:
Hafif ezilmiş bazı şişeler kabul edilebilir.
Sıkıştırılmış veya ciddi şekilde ezilmiş şişeler ise büyük ihtimalle reddedilir.
En doğru yöntem:
Şişeyi sıkıştırmayın. Kapağını çıkarabilirsiniz, ancak şişenin etiketi ve barkodu sağlam kalsın.
Şişe tamamen boş olsun ve makineye tek tek yerleştirin.
Şişe başına ödenen para devlet bütçesinden karşılıksız ödenen bir para değil.
Sistem şu şekilde çalışıyor:
Siz DOA logolu bir içecek satın aldığınızda, ürünün fiyatına depozito bedeli de ekleniyor.
Şişeyi veya kutuyu iade ettiğinizde, daha önce ödediğiniz bu depozito size geri veriliyor. Yani aslında kendi ödediğiniz depozitoyu geri almış oluyorsunuz.
Sistemin finansmanı ise, Türkiye Çevre Ajansı'nın yönettiği Depozito Yönetim Sistemi kapsamında, sisteme dahil olan içecek üreticileri ve piyasaya süren firmaların katkılarıyla yürütülüyor. Devlet sistemi düzenliyor ve yönetiyor; ancak iade edilen her şişe için ödenen para, genel vergi gelirlerinden vatandaşlara dağıtılan bir teşvik niteliğinde değil, depozito mekanizmasının bir parçası olarak işliyor.
Üretici fiyat artırabilir,
Ancak DOA sistemi tek başına zam yapılacağı anlamına gelmiyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, DOA logolu ürünlerden tüketiciden ilave bir depozito ücreti alınmayacağını ve üreticilerin sisteme katılım ile toplama bedellerini karşılayacağını açıkladı.
Ayrıca bu maliyetlerin tüketiciye ek bir depozito olarak yansıtılmayacağını belirtti.
Ancak ekonomik açıdan bakıldığında: Üreticilerin sisteme katılmasının bir maliyeti var.
Yeni etiketleme, lojistik, toplama ve geri dönüşüm süreçleri de ek maliyet oluşturuyor.
Rekabet koşullarına bağlı olarak bazı firmalar bu maliyetlerin bir kısmını zaman içinde ürün fiyatlarına yansıtmayı tercih edebilir.
Dolayısıyla: Resmî açıklama: DOA nedeniyle tüketiciden ayrıca 1 TL depozito alınmayacak ve sistem ek yük oluşturmayacak.
Piyasa gerçeği: Gelecekte bazı üreticiler maliyet artışlarını fiyatlarına kısmen yansıtabilir. Bunun olup olmayacağı her firmanın fiyat politikasına bağlıdır; sistemin kendisi otomatik olarak zam yapılmasını gerektirmez.