Altınova tersanelerinde istihdam 38 binden 32 bine geriledi. 'Sessiz daralma' olarak tanımlanan süreçte 6 bin kişi işsiz kalırken, maliyet artışları nedeniyle yabancı iş gücüne yönelim arttı. Siparişler azalırsa risk altındaki kişi sayısı 10 bini aşabilir.
Türkiye’nin gemi inşa üssü Altınova tersanelerinde istihdam geriliyor. Son dönemde çalışan sayısının 38 bin seviyesinden 32 bine düşmesi, sektörde ciddi bir daralmaya işaret ediyor.Bu tablo, yaklaşık 6 bin kişinin işten çıktığı ya da sistem dışına itildiği anlamına geliyor.
GÖRÜNMEYEN KRİZ: “SESSİZ DARALMA”
Tersanelerde yaşanan küçülme klasik bir kriz şeklinde ilerlemiyor. Toplu işten çıkarmalar yerine: Taşeron işçilerin sözleşmeleri yenilenmiyor. Yeni işçi alımı yapılmıyor.Proje bazlı çalışanlar sistem dışına çıkıyor. Bu nedenle yaşanan süreç sektörde “sessiz daralma” olarak tanımlanıyor.
10 BİNDEN FAZLA KİŞİ DAHA TEHLİKEDE
Sektör temsilcileri, siparişlerin artmaması halinde istihdamın 25 bin seviyelerine kadar düşebileceğini belirtiyor.Bu da 10 binden fazla kişinin daha işsiz kalabileceği anlamına geliyor.
MALİYET BASKISI ARTIYOR
Daralmanın temelinde ekonomik nedenler var: Enerji ve çelik maliyetlerinde artış, Finansman zorlukları, Küresel siparişlerde yavaşlama, Ancak en dikkat çeken başlık iş gücü maliyetleri ve yapısı.
TERSANELERDE YENİ DÖNEM: YABANCI İŞ GÜCÜ ARTIYOR
Altınova’daki tersanelerde son dönemde: Filipinli, Hindistanlı, Pakistanlı işçilerin daha fazla çalıştırıldığı belirtiliyor.Bu durum, “Türk işçi yerine yabancı işçi mi geliyor?” sorusunu gündeme taşıdı.
GERÇEK NEDEN: SADECE DOLAR DEĞİL
İlk bakışta kur artışıyla Türk işçinin pahalı hale geldiği düşünülse de tablo daha karmaşık:Tersaneler gelirlerini zaten dövizle elde ediyor. Buna rağmen toplam maliyetler hızla yükseliyor
Yerli işçiler ağır ve düzensiz çalışma koşulları nedeniyle sektörden uzaklaşıyor.Hem maliyet baskısı hem de işçi bulamama sorunu aynı anda yaşanıyor.Bu nedenle tersaneler: Daha düşük maliyetli, Daha kolay bulunabilen, Daha esnek çalıştırılabilen yabancı iş gücüne yöneliyor.
ÇELİŞKİ: YATIRIM VAR AMA İSTİHDAM DÜŞÜYOR
Bölgede yeni tersane yatırımları ve kapasite artırımları gündemde.Ancak buna rağmen istihdamın gerilemesi, sektördeki yapısal sorunu ortaya koyuyor:
Büyüyen tesisler, küçülen iş gücü
Kesinleşmiş istihdam kaybı: ~6.000 kişi
Risk altındaki ek kayıp: 10.000+ kişi
Yeni eğilim: Yabancı iş gücünde artış
Altınova tersanelerinde önümüzdeki sürecin kaderini belirleyecek tek unsur ise: Yeni gemi siparişlerinin gelip gelmeyeceği.
KÜRESEL GERÇEK: SİPARİŞLER NEDEN Çin’e GİDİYOR?
Küresel gemi inşa sektöründe dengeler değişti. Çin tersaneleri:%10–30 daha ucuz üretim yapabiliyor.Aynı anda yüzlerce gemi inşa edebiliyor.Devlet destekli finansman sağlıyor. Bu üçlü avantaj, büyük ve seri siparişleri Çin’e çekiyor.
REKABETTE DİĞER GÜÇ: Güney Kore
Özellikle LNG tankerleri ve ileri teknoloji gemilerde Güney Kore tersaneleri de güçlü konumunu koruyor. Böylece küresel pazar iki büyük oyuncu arasında şekilleniyor.
TÜRKİYE ARADA SIKIŞTI
Türkiye’deki tersaneler (özellikle Altınova):Seri üretim yerine özel ve niş gemilere odaklanıyor.Ancak artan maliyetler ve finansman sorunları rekabeti zorluyor.Büyük siparişler Çin’e, küçük ve özel işler Türkiye’ye kalıyor