Deniz ve dere kumu kullanılmış!

11 şehrimizde yaşanan ve binlerce kişinin can verdiği depremden sonra Televizyon kanallarına çıkıp binaların yıkılmasına neden olan sebeplerden birinin de yapılarda dere kumunun kullanılmasını gösterilirken, Yalova’nın eski belediye başkanı Yakup Koçal’ın Yalova gazetesinde yaptığı 1999 öncesi yapılan binalara dikkat çeken açıklamasından sonra eski Mimarlar Odası Başkanı Erol Tatar’da deprem öncesi Yalova’da yapılan binalar hakkında korkunç gerçeği ortaya koydu.

KOÇAL NE DEDİ..?

Yalova eski Belediye Başkanı Yakup Bilgin Koçal, “Deprem öncesi ve sonrasına yönelik yapılması elzem olan iki farklı iş var. Deprem sonrası belki de dünyada örneği olmayan şekilde milletimiz birlik, fedakârlık, dayanışma gösteriyor ama öncesinde sorumluluğunu yerine getirme konusunda sınıfta kalıyor.

Deprem olmadan, hemen, şimdi yapılması gereken eylem, 99 öncesi inşa edilmiş binaların yenilenmesidir. Elzemdir. Nasıl olacak, kim yapacak? İşte tam bu noktada vatandaş sorumluluğunu yerine getirmekten imtina ediyor, belediyeler ise eli kolu yasalarla bağlı bekliyor.

Yaşadığımız süreci kısaca paylaşayım; 99 depremi sonrasında orta hasarlı binalara zorunlu olarak ‘Güçlendirme’ yapıldı ve bu amaçla devlet ucuz, uygun finansman sağladı. Yeterli olmadığı kanaatiyle, az hasarlı veya hasarsız binaların da risk taşıdığı kanaatiyle Yalova Belediyesi olarak Bakanlar Kurulu’na aynı desteğin onlar içinde verilmesi talebinde bulunduk.

Ayrıca şehirdeki tüm binaların ‘karot’ testleri ve ada bazında zemin etütleri belediye tarafından yaptırıldı.

İlgili kamu kurumuna teslim edildi. Bakanlar kurulundan karar olumlu çıktı. Kamu bankası üzerinden cazip finansman desteğiyle şehrimizdeki tüm binalarda da güçlendirme yapılabilme imkânı sağlandı. Herkes binasının durumunu öğrenip gereğini yapabilirdi.

Ayrıca tüm şehrin mikro bölgelemesi yapıldı. Ama zorunluluk olmadığı için nerdeyse kimse yaptırmadı. Kentsel düzenleme ile ilgi yasal düzenleme ise parsel ve ada bazında olmak kaydıyla 2012 yılında çıktı. 2013 yılında Bağlarbaşı Mahallesi’nde yaklaşık dört yüz dönümle ilgili ada bazında raporlar hazırlandı, bakanlar kurulu kararı alındı, proje ihalesi 2014’ün Ocak ayında yapıldı. 6 ayda projeler bitecek, ilk uygulama yapılacak ve müteakiben diğer mahallelerde devam edilecekti. Maalesef seçim sonrası belediye tarafından iptal edildi. İlk uygulama önemliydi çünkü vatandaş maddi zararı olmadan yapılabileceğini görecek ve sonrasında uygulama diğer bölgelerde hızlanacaktı çünkü yine mülkiyet hakkından doğan vatandaş inisiyatifi vardı. Ve şimdi 2021 yılında aynı bölgedeki uygulama yeniden devreye alındı ama gördüğümüz kadar yavaş ilerliyor.

‘Toplanma alanları tam anlamıyla amacına uygun değil’

Yalova merkezdeki tüm binaların verileri ilgili kamu kurumunda mevcuttur. Olması gereken, artık devlet, vatandaşa hiç inisiyatif bırakmadan riskli binaların hepsini yıkmalıdır.

Deprem sonrasıyla ilgili en önemli konu ‘Toplanma alanı’ meselesidir. Her mahallede değişik büyüklükte parklar bu amaçla ayrılmış olsa da tam anlamıyla amaca uygun olduğu söylenemez.

Gerekli altyapı ve düzenleme için büyük bir alan olması gerekiyordu. 2012 yılında yapılan imar plan çalışmasıyla Yalova’nın yeni merkezi olarak İsmetpaşa Mahallesiyle Elmalık Köyü arası öngörüldü. 100’er dönümlük sağlık, spor ve eğitim alanlarıyla birlikte 300 dönümlük mera vasfı taşıyan yer de toplanma alanı olarak düşünüldü. Bu yer normal zamanlarda ‘millet bahçesi’ mantığıyla kullanılabilir, afet sonrasında da toplanma alanı görevini yerine getirebilirdi. Maalesef o plan da iptal edilerek, kadük kaldı ve alternatif üretilmedi. Netice olarak, eş zamanlı olarak üç işe hemen el atılmalıdır; 1999 öncesi yapılmış tüm binalarla ilgili kararı devlet vermeli ve vatandaşa inisiyatif bırakmadan gereğini hemen yapmalıdır.

300 dönümlük yerin toplanma alanına uygun olarak altyapısı hemen hazırlanmalıdır.

Yeniden şehri kurmanın, medeniyet tasavvuru bağlamında düşünsel çalışması gerçekleştirilip, şehir vizyonu ortaya konmalıdır” dedi.,

TATAR "Eski Mahallelere dikkat…!

Koçal 1999 yılı öncesi binalara dikkat çekerken eski Mimarlar Odası başkanı da Yalova’nın 4 eski mahallesindeki deprem öncesi yapılan yapıların %95’nde deniz kumu ve dere kumu kullanıldığına dikkat çekti.

“Marmara depremi öncesinde İnşaatlarda ki kontroller şimdiki kadar değildi” diyen Mimar Erol Tatar,” Yalova’da inşaat sektörü 60 lı yılların sonunda hızlandı, önce Fatih caddesinde bulunan elma bahçeleri sökülerek genellikle yazlık kullanıma yönelik binalar inşa edilmeye başlandı.

Daha sonra Rüstem paşa, Süleyman bey ve Fevzi Çakmak mahallelerinde hızlı bir yapılaşma ile birlikte yap sata yönelik inşaat işleri başladı.

Böyle olancada kum ve çakıl ihtiyacı ortaya çıktı. Bunun için dere ağzında daha önce taşımacılık yapan firmalar denizden çıkardıkları kum ve çakılı bu inşaat yapan müteahhitlere satmaya başladılar. Bu dönem yaklaşık doksanı yılların ortasına kadar sürdü.

Bundan sonra Yalova’da Adapazarı ve Ayazma kara dereden çıkarılan kum ve çakıl kullanılmaya başlandı

İşinde titiz müteahhitler dere kumunu çamurdan yıkanmışını tercih ederken işin erbabı olamayan rastgele müteahhitliğe başlayanlar ise yıkanmamış ucuz kumları kullandılar.

Taki 99 depremine kadar. Ondan sonra hazır beton firmalarını Yalova’da kullanılması ile hazır beton kullanılmaya başlandı. Ama kum ihtiyacı yine Adapazarı Sakarya’dan yıkanmış olanlarını almaya devam ediyor.

Yalova’nın eski dört mahallesi Bahçelievler, Rüstempaşa, Fevziçakmak ve Süleyman bey mahallelerinde deprem öncesi yapılan binaların % 95 işte bu denizden alınan kum ve çakıl ile yapılmıştır.

Daha önce 99 depremini yaşayan bu binalar ikinci bir depremde dayanabilecek durumda değildir. Bir an önce yıkılarak yeni yönetmenliğe uygun binalar yapılmalıdır.” Dedi.